Koncepcja społecznej (socjalnej) gospodarki rynkowej, będąca nowym pojęciem w Konstytucji RP, funkcjonuje w porządku prawnym innych państw (np. Niemcy, Hiszpania). Pod określeniem tym rozumie się na ogół ustrój gospodarczy, który aprobuje zasady liberalizmu gospodarczego (wolny rynek), a zarazem przyznaje szczególną rangę celom społecznym, których osiągnięcie wymaga korzystania z interwencjonizmu państwa. Państwo ma jednak wkraczać tylko tam, gdzie rynek jako mechanizm podziału dóbr o ograniczonej ilości nie może wypełniać swych funkcji społecznych (równość szans, sprawiedliwy podział). W tym zakresie konstytucyjna idea społecznej gospodarki rynkowej stwarza podstawy do realizacji aktywnej roli państwa, lecz wyłącznie w drodze ustawy i gdy wymaga tego ważny interes publiczny.
Ponieważ Konstytucja RP traktuje wolność gospodarczą jako „zasadę” polskiego porządku prawnego, stąd wszelkie odstępstwa od tej zasady powinny być traktowane jako wyjątki, których nie wolno interpretować rozszerzające Państwo przyjmuje też na siebie obowiązek stworzenia odpowiednich gwarancji prawnych korzystania z tej konstytucyjnej zasady przez obywateli, (zob. art. 22 Konstytucji RP oraz dalsze rozważania).
Powstać może pytanie, czy w świetle postanowień Konstytucji RP wolność gospodarcza jest wyłącznie zasadą ustroju gospodarczego, czy też można ją traktować jako publiczne prawo podmiotowe. Wydaje się, że są przesłanki, aby przyjąć, że wolność działalności gospodarczej jest niejako podwójnie uwarunkowana. Z jednej strony ma ona niewątpliwie charakter zasady ustroju gospodarczego (w ramach idei społecznej gospodarki rynkowej), a z drugiej posiada cechy publicznego prawa podmiotowego, stanowiąc element wolności wyboru i wykonywania zawodu. Można bowiem stanąć na stanowisku, że pojęcie zawodu obejmuje każdą działalność (zajęcie) służącą zdobyciu środków utrzymania, a więc zarówno samodzielną działalność gospodarczą (jako przedsiębiorca) i wykonywanie wolnego zawodu, jak też działalność niesamo-dzielną, tj. w ramach stosunku pracy (jako pracownik). Posumowując, wolność działalności gospodarczej jest determinowana nie tylko treścią art. 20 i 22 Konstytucji RP, lecz także innymi jej postanowieniami, a w szczególności art. 65 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 i art. 77-81.